1. CBAM là gì?
CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) – Cơ chế điều chỉnh carbon tại biên giới của Liên minh châu Âu (EU) – là công cụ thuế carbon nhằm đảm bảo rằng các sản phẩm nhập khẩu vào EU phải chịu mức chi phí carbon tương đương với sản phẩm sản xuất trong nội địa.
Mục tiêu của CBAM:
- Ngăn chặn “rò rỉ carbon” khi doanh nghiệp chuyển sản xuất sang các nước có tiêu chuẩn môi trường thấp.
- Khuyến khích sản xuất carbon thấp trên toàn cầu.
- Tạo sân chơi bình đẳng giữa doanh nghiệp EU và doanh nghiệp ngoài EU.
CBAM đã ảnh hưởng trực tiếp đến nhiều ngành xuất khẩu của Việt Nam và sẽ tiếp tục mở rộng phạm vi trong các năm tới.
2. CBAM áp dụng cho những ngành nào?
Trong giai đoạn đầu, CBAM tập trung vào các ngành có cường độ phát thải lớn:
- Thép & sắt
- Nhôm
- Xi măng
- Phân bón
- Điện
- Hydro
EU dự kiến mở rộng sang các ngành sử dụng nhiều năng lượng, hóa chất, hàng tiêu dùng và sản phẩm kim loại chế biến sâu trong những năm tiếp theo.
3. CBAM ảnh hưởng đến doanh nghiệp Việt Nam như thế nào?
Việt Nam là nước xuất khẩu mạnh vào EU, đặc biệt ở các ngành như thép, xi măng, nhôm, phân bón và vật liệu xây dựng.
Do đó, doanh nghiệp Việt phải áp lực tuân thủ cao, bao gồm:
- Báo cáo phát thải theo chuẩn quốc tế
Dữ liệu phải thể hiện rõ phát thải trong toàn bộ vòng đời sản phẩm.
- Cung cấp dữ liệu phát thải “mức sản phẩm” (product-level emissions)
Đây là yêu cầu cốt lõi của CBAM, khác biệt so với báo cáo phát thải cấp doanh nghiệp.
- Tối ưu carbon để giảm chi phí mua chứng chỉ CBAM từ 2026
Lượng phát thải càng cao → chi phí carbon càng lớn.
- Rủi ro mất thị phần nếu không tuân thủ
Do EU có quyền từ chối nhập khẩu hoặc áp thuế đắt đỏ.
CBAM không chỉ là yêu cầu pháp lý, mà còn là thước đo cạnh tranh xanh trong tương lai.
4. Lộ trình CBAM của EU
Giai đoạn chuyển tiếp (2023 – 2025)
Doanh nghiệp phải báo cáo phát thải theo quý nhưng chưa phải nộp phí CBAM.
Từ năm 2026 trở đi
Doanh nghiệp nhập khẩu vào EU phải:
- Mua chứng chỉ CBAM
- Báo cáo lượng phát thải theo phương pháp chuẩn hóa của EU
- Duy trì hệ thống dữ liệu minh bạch, truy vết được
Từ 2030
EU sẽ mở rộng ngành áp dụng và kiểm soát phát thải nghiêm ngặt hơn.
5. Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì để tuân thủ CBAM?
- Kiểm kê phát thải khí nhà kính theo ISO 14064-1
Xác định phát thải doanh nghiệp (Scope 1, 2, 3) – nền tảng để EU đánh giá dữ liệu minh bạch.
- Tính toán phát thải theo mức sản phẩm (ISO 14067 / LCA – EPD)
CBAM yêu cầu dữ liệu chi tiết theo từng loại sản phẩm, không phải dữ liệu tổng hợp.
- Xây dựng quy trình thu thập dữ liệu chuẩn mực
Hệ thống phải đảm bảo:
- Minh bạch
- Chính xác
- Có khả năng truy xuất
- Lưu trữ đủ lâu theo yêu cầu EU
- Tối ưu carbon & giảm phát thải
Các giải pháp gồm:
- Tối ưu hiệu suất năng lượng
- Chuyển đổi nhiên liệu sạch
- Cải tiến công nghệ sản xuất
- Sử dụng nguyên liệu carbon thấp
Điều này giúp giảm chi phí mua chứng chỉ CBAM trong tương lai.
- Chủ động lập kế hoạch tuân thủ CBAM từ sớm
Doanh nghiệp chậm chuẩn bị sẽ gặp rủi ro:
- Chi phí carbon tăng
- Rào cản thương mại
- Mất khách hàng EU
- Giảm mức độ cạnh tranh trong chuỗi cung ứng toàn cầu
6. ISC Việt Nam – Đối tác hỗ trợ doanh nghiệp trong lộ trình tuân thủ CBAM & chuyển đổi bền vững
Trong bối cảnh CBAM trở thành yêu cầu bắt buộc đối với hàng xuất khẩu sang EU, ISC Việt Nam là đơn vị chuyên sâu đồng hành cùng doanh nghiệp trong toàn bộ quá trình đo lường – báo cáo – giảm phát thải theo tiêu chuẩn quốc tế.
ISC giúp doanh nghiệp không chỉ tuân thủ, mà còn tăng năng lực cạnh tranh bền vững trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Quý khách cần báo giá dịch vụ? Vui lòng truy cập theo đường link: https://forms.gle/GQoYPu3UjVtJT34F8
LIÊN HỆ VỚI #ISC_VIỆT_NAM ĐỂ ĐƯỢC HỖ TRỢ
Ms. Cuc Nguyen
Số điện thoại/Hotline: 0329972480
Zalo: https://zalo.me/0329972480
Email: cuc.nguyen@iscvietnam.net
Website: https://iscvietnam.net/
* Hoặc liên hệ qua văn phòng ISC: