Cập nhật Nghị định 06/2022/NĐ-CP sửa đổi 2026: Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì?

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp và cam kết mạnh mẽ của Chính phủ tại COP26 về mục tiêu đạt mức phát thải ròng bằng "0" (Net Zero) vào năm 2050, hệ thống pháp luật về bảo vệ môi trường và giảm phát thải tại Việt Nam đang được kiện toàn với tốc độ nhanh chóng. Đặc biệt, Nghị định 06/2022/NĐ-CP quy định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ozon đã liên tục được cập nhật. Đáng chú ý nhất là các bản sửa đổi, bổ sung thông qua Nghị định 119/2025/NĐ-CP và mới đây nhất là Nghị định 83/2026/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 23/03/2026) cùng với Nghị định 112/2026/NĐ-CP về trao đổi quốc tế kết quả giảm nhẹ phát thải.

Những sửa đổi trong năm 2025 và 2026 đặt ra hàng loạt yêu cầu tuân thủ khắt khe hơn, đồng thời mở ra cơ hội tham gia thị trường tín chỉ carbon cho các doanh nghiệp. Bài viết này sẽ phân tích chuyên sâu những thay đổi trọng tâm của Nghị định 06/2022/NĐ-CP (sửa đổi 2026) và định hướng chiến lược hành động cụ thể cho các tổ chức, doanh nghiệp.

Cập nhật hệ thống pháp luật về giảm phát thải khí nhà kính tại Việt Nam.

1. Trọng tâm sửa đổi Nghị định 06/2022/NĐ-CP trong năm 2026

Các Nghị định sửa đổi (đặc biệt là 119/2025/NĐ-CP và 83/2026/NĐ-CP) được ban hành nhằm mục đích đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh chuyển đổi số, nhưng đồng thời thắt chặt công tác quản lý và mở rộng phạm vi đối tượng phải thực hiện nghĩa vụ kiểm kê và giảm phát thải khí nhà kính.

1.1. Cập nhật và mở rộng danh mục cơ sở bắt buộc kiểm kê khí nhà kính

Đi kèm với các Nghị định sửa đổi là Quyết định số 42/2026/QĐ-TTg (thay thế Quyết định 13/2024/QĐ-TTg), cập nhật danh mục lĩnh vực, cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê. Theo đó, từ ngày 25/09/2026, số lượng cơ sở bắt buộc thực hiện kiểm kê đã tăng lên 2.441 doanh nghiệp.

Các tiêu chí xác định đối tượng bắt buộc không chỉ tập trung vào quy mô sản xuất (như nhà máy nhiệt điện, cơ sở sản xuất xi măng, sắt thép) mà còn đánh giá dựa trên mức độ tiêu thụ năng lượng. Cụ thể, các cơ sở tiêu thụ từ 1.000 TOE/năm (Tấn dầu quy đổi) trở lên thuộc lĩnh vực công nghiệp, thương mại, dịch vụ, giao thông vận tải đều phải nghiêm túc thực hiện nghĩa vụ này.

1.2. Thắt chặt lộ trình phân bổ hạn ngạch và nộp báo cáo

Nghị định 119/2025/NĐ-CP đã vạch rõ lộ trình phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính cho các cơ sở:

• Giai đoạn 2025 - 2026: Tập trung thí điểm phân bổ hạn ngạch cho các ngành phát thải lớn như nhà máy nhiệt điện, sản xuất sắt thép và xi măng.
• Giai đoạn 2027 - 2030: Mở rộng phạm vi phân bổ hạn ngạch dựa trên cơ sở dữ liệu kiểm kê đã được thẩm định.

Doanh nghiệp cần lưu ý, báo cáo kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở phải được nộp định kỳ hai năm một lần, hạn chót là ngày 31 tháng 3 của kỳ báo cáo. Cơ sở không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ sẽ bị xử lý vi phạm hành chính, đồng thời lượng hạn ngạch nộp trả thiếu sẽ bị trừ trực tiếp vào hạn ngạch của giai đoạn kế tiếp.

1.3. Đơn giản hóa thủ tục và chuyển đổi số (Theo Nghị định 83/2026/NĐ-CP)

Một điểm sáng của Nghị định 83/2026/NĐ-CP là việc tập trung cắt giảm thời gian thực hiện các thủ tục hành chính.

• Thời gian xử lý hồ sơ đăng ký sử dụng chất được kiểm soát rút ngắn còn 02 ngày làm việc để thông báo tính hợp lệ.
• Thời gian xem xét phân bổ hạn ngạch sản xuất và nhập khẩu giảm xuống còn 22 ngày làm việc.
• Toàn bộ thủ tục được yêu cầu thực hiện trực tuyến toàn trình trên Cổng dịch vụ công quốc gia, giúp tối ưu chi phí và thời gian tuân thủ pháp lý cho doanh nghiệp.

1.4. Mở rộng cơ chế trao đổi quốc tế tín chỉ carbon (Theo Nghị định 112/2026/NĐ-CP)

Nghị định 112/2026/NĐ-CP thiết lập khung pháp lý vững chắc cho việc trao đổi quốc tế kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon, tuân thủ Thỏa thuận Paris (Điều 6.2 và 6.4). Điều này tạo động lực to lớn cho các doanh nghiệp đầu tư công nghệ xanh, tạo ra tín chỉ carbon chất lượng cao để giao dịch trên thị trường quốc tế, mang lại nguồn doanh thu mới và nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu.

2. Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì để thích ứng với quy định mới?

Sự thay đổi của khung pháp lý môi trường không còn là vấn đề khuyến khích mà đã trở thành yếu tố tiên quyết, ảnh hưởng trực tiếp đến chuỗi cung ứng, tiếp cận vốn đầu tư và năng lực xuất khẩu (đặc biệt khi đối mặt với cơ chế CBAM của Liên minh châu Âu). Để chủ động ứng phó, doanh nghiệp cần thực hiện ngay các bước sau:

3. Dịch vụ Tư vấn Kiểm kê Khí nhà kính chuyên nghiệp tại ISC Việt Nam

Việc thấu hiểu tường tận hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên tục cập nhật và áp dụng chính xác các tiêu chuẩn quốc tế khắt khe về đo lường, báo cáo khí nhà kính là một thách thức lớn, đòi hỏi nguồn lực chuyên môn cao mà không phải doanh nghiệp nào cũng sẵn có. Thấu hiểu những khó khăn đó, ISC Việt Nam tự hào là đơn vị đồng hành uy tín, cung cấp các giải pháp toàn diện về tư vấn phát triển bền vững và ESG.

Dịch vụ Tư vấn Kiểm kê Khí nhà kính theo Nghị định 06/2022/NĐ-CP và tiêu chuẩn ISO 14064-1 tại ISC Việt Nam mang đến giải pháp trọn gói, bao gồm:

1. Đánh giá thực trạng và xác định phạm vi: Các chuyên gia của ISC Việt Nam sẽ khảo sát trực tiếp tại nhà máy, nhận diện chi tiết các nguồn phát thải (Phạm vi 1, 2, 3) và thiết lập ranh giới kiểm kê phù hợp với đặc thù vận hành của từng doanh nghiệp.
2. Đào tạo và Hướng dẫn chuẩn hóa dữ liệu: Hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng quy trình thu thập, quản lý dữ liệu hoạt động đảm bảo tính liên tục, minh bạch và đáp ứng các nguyên tắc định lượng nghiêm ngặt của TCVN ISO 14064-1:2025.
3. Tính toán và Lập báo cáo chuyên nghiệp: Ứng dụng các phương pháp luận (Tier 1, 2, 3) và hệ số phát thải phù hợp nhất, ISC Việt Nam chịu trách nhiệm định lượng lượng khí nhà kính và biên soạn báo cáo kiểm kê hoàn chỉnh, chuẩn hóa theo biểu mẫu của cơ quan nhà nước.
4. Tư vấn xây dựng Kế hoạch giảm phát thải: Không chỉ dừng lại ở con số, chúng tôi cung cấp các giải pháp tư vấn chiến lược, phân tích chuyên sâu nhằm đề xuất lộ trình giảm phát thải, tối ưu hóa chi phí năng lượng, hỗ trợ doanh nghiệp định hướng mục tiêu Net Zero và đáp ứng yêu cầu công bố báo cáo ESG của các đối tác toàn cầu.
5. Hỗ trợ công tác Thẩm định độc lập: Đồng hành cùng doanh nghiệp trong suốt quá trình làm việc với tổ chức thẩm định bên thứ ba, bảo vệ số liệu và giải trình các vấn đề kỹ thuật liên quan.

Với gần 20 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn hệ thống quản lý quốc tế, ISC Việt Nam cam kết mang lại chất lượng dịch vụ xuất sắc, giúp doanh nghiệp không chỉ tuân thủ quy định pháp luật mà còn chuyển hóa thách thức thành lợi thế cạnh tranh bền vững.