Hướng dẫn đầy đủ về ISCC EU, ISCC PLUS dành cho doanh nghiệp xuất khẩu viên nén gỗ, vỏ trấu, dăm gỗ
Chứng nhận ISCC – Điều kiện quan trọng để xuất khẩu sản phẩm sinh khối vào thị trường quốc tế
Trong bối cảnh thế giới đang chuyển dịch mạnh mẽ sang nền kinh tế carbon thấp (Low Carbon Economy) và thực hiện các cam kết Netzero, nhu cầu sử dụng năng lượng sinh học (Bioenergy) và nhiên liệu sinh khối (Biomass Fuel) ngày càng tăng mạnh.
Các sản phẩm như:
- Viên nén gỗ (Wood Pellet)
- Vỏ trấu (Rice Husk)
- Dăm gỗ (Wood Chip)
- Mùn cưa (Sawdust)
- Gỗ vụn (Wood Residues)
- Phụ phẩm nông nghiệp
- Sinh khối rừng trồng
đang trở thành nguồn nguyên liệu quan trọng phục vụ:
- Nhà máy điện sinh khối
- Nhà máy nhiệt điện
- Nhà máy điện đồng phát (CHP)
- Ngành hóa chất sinh học
- Sản xuất nhiên liệu sinh học
- Sản xuất vật liệu sinh học
Đồng thời, các thị trường như Liên minh Châu Âu (EU), Nhật Bản, Hàn Quốc và nhiều quốc gia khác ngày càng yêu cầu doanh nghiệp phải chứng minh nguồn gốc bền vững của nguyên liệu, khả năng truy xuất nguồn gốc và mức giảm phát thải khí nhà kính trong toàn bộ chuỗi cung ứng.
Chính vì vậy, Chứng nhận ISCC (International Sustainability and Carbon Certification) đã trở thành một trong những hệ thống chứng nhận quốc tế quan trọng nhất đối với doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu sản phẩm sinh khối.
ISCC là gì?
ISCC (International Sustainability and Carbon Certification) là hệ thống chứng nhận quốc tế về tính bền vững, truy xuất nguồn gốc và phát thải khí nhà kính, được xây dựng nhằm xác minh rằng nguyên liệu và sản phẩm trong chuỗi cung ứng được sản xuất theo các nguyên tắc phát triển bền vững, đáp ứng yêu cầu về môi trường, xã hội và quản trị (ESG).
Được phát triển từ năm 2006 tại Đức, ISCC hiện là một trong những hệ thống chứng nhận bền vững lớn nhất thế giới với:
- Hơn 8.000 chứng chỉ hợp lệ.
- Hiện diện tại hơn 120 quốc gia.
- Được vận hành bởi hiệp hội ISCC với hơn 230 thành viên, bao gồm doanh nghiệp, viện nghiên cứu, hiệp hội ngành nghề và các tổ chức phi chính phủ (NGO).
ISCC được nhiều tập đoàn đa quốc gia, nhà sản xuất, nhà nhập khẩu và cơ quan quản lý công nhận như một công cụ xác minh tính bền vững trong chuỗi cung ứng nguyên liệu sinh học và vật liệu tái chế.
Vì sao doanh nghiệp xuất khẩu sinh khối cần chứng nhận ISCC?
Trong nhiều năm qua, các quốc gia nhập khẩu đã chuyển từ việc chỉ đánh giá chất lượng sản phẩm sang đánh giá toàn bộ vòng đời của sản phẩm, bao gồm:
- Nguồn gốc nguyên liệu.
- Điều kiện khai thác.
- Phương thức sản xuất.
- Phát thải khí nhà kính.
- Khả năng truy xuất nguồn gốc.
- Tác động đến môi trường và xã hội.
Đặc biệt, Chỉ thị Năng lượng tái tạo của Liên minh Châu Âu (RED III) đặt ra các yêu cầu nghiêm ngặt đối với nhiên liệu sinh học và sinh khối được sử dụng để sản xuất điện, nhiệt, làm mát và nhiên liệu vận tải. Theo đó, doanh nghiệp cần chứng minh nguyên liệu đáp ứng các tiêu chí bền vững, không có nguồn gốc từ khu vực bị phá rừng hoặc có giá trị đa dạng sinh học cao, đồng thời đáp ứng các ngưỡng giảm phát thải khí nhà kính theo quy định.
Đối với doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu viên nén gỗ, vỏ trấu, dăm gỗ và các sản phẩm sinh khối, việc đạt chứng nhận ISCC giúp:
- Đáp ứng yêu cầu của khách hàng quốc tế và các thị trường có yêu cầu cao về phát triển bền vững.
- Tăng khả năng tham gia chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia.
- Nâng cao tính minh bạch và khả năng truy xuất nguồn gốc.
- Khẳng định cam kết về ESG và kinh tế tuần hoàn.
- Gia tăng lợi thế cạnh tranh và uy tín thương hiệu trên thị trường quốc tế.
ISCC kiểm soát những nội dung nào?
Hệ thống ISCC không chỉ đánh giá một nhà máy riêng lẻ mà kiểm soát toàn bộ chuỗi hành trình sản phẩm (Chain of Custody) từ nguồn nguyên liệu đến sản phẩm cuối cùng.
Các nội dung trọng tâm bao gồm:
Doanh nghiệp xuất khẩu viên nén gỗ nên chọn ISCC nào?
Việc lựa chọn chương trình chứng nhận phụ thuộc vào yêu cầu của khách hàng và thị trường xuất khẩu.
Đối với đa số doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu viên nén gỗ, dăm gỗ và vỏ trấu sang châu Âu, ISCC EU là lựa chọn phổ biến nhất vì đáp ứng trực tiếp các yêu cầu của thị trường năng lượng tái tạo.
Xem thêm: Tư vấn quy trình đăng ký chứng nhận ISCC EU
BA TRỤ CỘT QUAN TRỌNG TRONG ĐÁNH GIÁ ISCC
Mặc dù ISCC bao gồm nhiều yêu cầu chi tiết, nhưng quá trình đánh giá tại doanh nghiệp thường tập trung vào ba trụ cột chính.
1. Sustainability Audit (Đánh giá tính bền vững)
Đây là hoạt động đánh giá trực tiếp tại doanh nghiệp nhằm xác minh việc đáp ứng các nguyên tắc của ISCC.
Đánh giá viên sẽ xem xét:
- Hiện trường nhà máy.
- Kho nguyên liệu.
- Hồ sơ nhà cung cấp.
- Quy trình sản xuất.
- Hồ sơ pháp lý.
- Hồ sơ đào tạo.
- Hệ thống quản lý.
2. Mass Balance (Cân bằng khối lượng)
Mass Balance là yêu cầu quan trọng nhất đối với doanh nghiệp sản xuất viên nén gỗ.
Hệ thống này giúp chứng minh rằng lượng nguyên liệu bền vững đầu vào luôn phù hợp với lượng sản phẩm được bán dưới tuyên bố ISCC.
Ví dụ:
- Nguyên liệu đầu vào: 1.000 tấn gỗ đạt ISCC.
- Sau sản xuất: 920 tấn viên nén.
- Doanh nghiệp chỉ được bán tối đa lượng sản phẩm tương ứng với khối lượng được phép theo nguyên tắc Mass Balance.
Đánh giá viên sẽ kiểm tra:
- Phiếu nhập kho.
- Phiếu xuất kho.
- Nhật ký sản xuất.
- Báo cáo tồn kho.
- Hồ sơ bán hàng.
- Hóa đơn.
- Khai báo ISCC.
Đây là nội dung phát sinh nhiều điểm không phù hợp nhất nếu doanh nghiệp chưa xây dựng quy trình rõ ràng.
3. GHG Calculation (Tính toán phát thải khí nhà kính)
ISCC yêu cầu doanh nghiệp xác định và quản lý dữ liệu phát thải khí nhà kính trong chuỗi cung ứng. Tùy phạm vi áp dụng và chương trình chứng nhận, doanh nghiệp có thể sử dụng giá trị mặc định theo hướng dẫn hoặc thực hiện tính toán phát thải theo phương pháp được ISCC chấp nhận.
Việc quản lý dữ liệu GHG không chỉ phục vụ chứng nhận mà còn giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu của khách hàng quốc tế về minh bạch và giảm phát thải.
Xem thêm: Bộ tài liệu ISCC mới nhất hiện nay
Những khó khăn doanh nghiệp thường gặp
Qua quá trình hỗ trợ nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực sinh khối, ISC nhận thấy ba nguyên nhân phổ biến khiến doanh nghiệp phải khắc phục sau đánh giá là:
- Hồ sơ truy xuất nguồn gốc của nhà cung cấp chưa đầy đủ.
- Hệ thống Mass Balance chưa được thiết lập hoặc vận hành nhất quán.
- Dữ liệu sản xuất và hồ sơ bán hàng chưa được liên kết để chứng minh tính minh bạch.
Việc chuẩn bị đầy đủ các nội dung này ngay từ giai đoạn đầu sẽ giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian triển khai và nâng cao khả năng đạt chứng nhận ngay trong lần đánh giá đầu tiên.
Quy trình ISC hỗ trợ doanh nghiệp đạt chứng nhận ISCC
Bước 1. Khảo sát & Đánh giá hiện trạng (Gap Assessment)
ISC khảo sát hệ thống quản lý, chuỗi cung ứng, nguồn nguyên liệu và hồ sơ hiện có để xác định mức độ đáp ứng các yêu cầu của ISCC, đồng thời xây dựng lộ trình triển khai phù hợp.
Bước 2. Đào tạo & Xây dựng hệ thống
Chuyên gia ISC đào tạo đội ngũ nhân sự về các yêu cầu của ISCC, hỗ trợ xây dựng quy trình, biểu mẫu, hệ thống truy xuất nguồn gốc (Chain of Custody), Mass Balance và quản lý dữ liệu phát thải khí nhà kính (GHG).
Bước 3. Triển khai áp dụng
Hỗ trợ doanh nghiệp vận hành hệ thống ISCC trong thực tế, hướng dẫn quản lý hồ sơ, kiểm soát nhà cung cấp, truy xuất nguồn gốc nguyên liệu và thực hiện đánh giá nội bộ trước chứng nhận.
Bước 4. Đánh giá chứng nhận
ISC đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình đánh giá của tổ chức chứng nhận, hỗ trợ giải trình, khắc phục các điểm không phù hợp (nếu có) và hoàn thiện hồ sơ để đạt chứng nhận ISCC.
Bước 5. Duy trì & Cải tiến hệ thống
Sau khi được cấp chứng nhận, ISC tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp duy trì hệ thống, cập nhật các yêu cầu mới của ISCC, chuẩn bị cho các kỳ đánh giá giám sát và tái chứng nhận.
Xem thêm: Bộ dịch vụ chứng nhận ISCC - Các thay đổi về hồ sơ trong năm 2026
Liên hệ với ISC VIỆT NAM để được hỗ trợ trong quá trình tư vấn triển khai dự án !
Ms Lan Anh
📧 Email: anh.nguyen@iscvietnam.net
🌐 Website: https://iscvietnam.net/
📞 Hotline: 0824 647 279
