Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 112/2026/NĐ-CP, thiết lập khung pháp lý đầu tiên cho việc trao đổi quốc tế kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính (KNK) và tín chỉ carbon của Việt Nam. Đây được đánh giá là bước tiến quan trọng, mở đường cho Việt Nam tham gia sâu vào thị trường carbon toàn cầu, thu hút dòng vốn xanh và thúc đẩy phát triển kinh tế carbon thấp.
Thiết lập khung pháp lý cho thị trường carbon quốc tế
Nghị định 112/2026/NĐ-CP nội luật hóa các hướng dẫn mới về thị trường carbon toàn cầu theo Điều 6 của Thỏa thuận Paris, tạo cơ sở pháp lý thống nhất để Việt Nam thực hiện các cơ chế hợp tác quốc tế. Theo đó, kết quả giảm phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon từ các chương trình, dự án trong nước có thể được chuyển giao ra thị trường quốc tế.
Một nguyên tắc quan trọng là việc chuyển giao quốc tế phải đi kèm “điều chỉnh tương ứng”. Điều này có nghĩa lượng giảm phát thải đã chuyển giao sẽ không được tính vào mục tiêu giảm phát thải quốc gia (NDC) của Việt Nam mà sẽ được tính cho bên nhận chuyển giao. Quy định này giúp đảm bảo minh bạch, tránh trùng lặp và bảo vệ lợi ích quốc gia.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ thay mặt Chính phủ cấp văn bản chấp thuận chuyển giao quốc tế, đồng thời thực hiện điều chỉnh tương ứng đối với lượng kết quả giảm phát thải và tín chỉ carbon được chuyển giao.
Toàn bộ hoạt động trao đổi quốc tế phải được ghi nhận trên Hệ thống đăng ký quốc gia về hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon, đảm bảo công khai và minh bạch.
Giới hạn tỷ lệ chuyển giao tín chỉ carbon
Một điểm đáng chú ý trong Nghị định là quy định tỷ lệ tối đa chuyển giao quốc tế theo từng nhóm biện pháp giảm phát thải.
Đối với các công nghệ mới, chi phí cao, chưa hoặc ít được triển khai tại Việt Nam, tỷ lệ chuyển giao tối đa lên tới 90%.
Nhóm này bao gồm các dự án:
- Điện địa nhiệt , Điện gió ngoài khơi, Điện mặt trời không nối lưới dưới 15MW
- Năng lượng sóng, thủy triều, sản xuất hydrogen xanh, amoniac xanh, khí sinh học metan
- Các công nghệ thu hồi và lưu trữ carbon (CCUS, CCS), thu giữ CO2 trực tiếp từ không khí, xử lý chất thải phát điện và sản xuất nhiên liệu sinh học.
Trong khi đó, nhóm các biện pháp đã được triển khai tại Việt Nam nhưng cần hỗ trợ về tài chính và công nghệ có tỷ lệ chuyển giao tối đa 50%.
Các dự án thuộc nhóm này bao gồm:
- Điện sinh khối, điện gió gần bờ, nhiệt điện khí chu trình hỗn hợp sử dụng LNG nhập khẩu
- Các dự án năng lượng tái tạo và hiệu quả năng lượng đăng ký theo cơ chế JCM hoặc chuyển đổi từ cơ chế CDM.
Việc phân nhóm này nhằm đảm bảo nguồn cung tín chỉ carbon phục vụ mục tiêu giảm phát thải quốc gia, đồng thời thúc đẩy nhà đầu tư đưa công nghệ hiện đại vào Việt Nam.
Ba cơ chế trao đổi quốc tế
Nghị định quy định kết quả giảm phát thải và tín chỉ carbon được chuyển giao quốc tế phải thuộc một trong ba cơ chế.
- Điều 6.2 của Thỏa thuận Paris, bao gồm các thỏa thuận song phương hoặc đa phương giữa Việt Nam và đối tác quốc tế. Các thỏa thuận này sẽ quy định việc đăng ký dự án, công nhận kết quả giảm phát thải, tiêu chuẩn tín chỉ carbon, nghĩa vụ tài chính và cơ chế giải quyết tranh chấp.
- Điều 6.4 của Thỏa thuận Paris, tập trung vào các chương trình và dự án giảm phát thải theo tiêu chuẩn chung của Liên hợp quốc. Nghị định quy định cụ thể việc đăng ký dự án, cấp tín chỉ carbon và chuyển giao quốc tế.
- Thứ ba là các tiêu chuẩn carbon độc lập quốc tế ngoài khuôn khổ Thỏa thuận Paris. Việc công nhận phương pháp tạo tín chỉ, đăng ký dự án và chuyển giao cũng phải tuân thủ quy trình phê duyệt nghiêm ngặt.
Thu hút đầu tư xanh và hỗ trợ chuyển đổi kinh tế carbon thấp
Nghị định 112/2026/NĐ-CP được đánh giá là tạo hành lang pháp lý để huy động nguồn lực quốc tế về tài chính và công nghệ cho hoạt động giảm phát thải. Quy định ưu tiên tỷ lệ chuyển giao cao cho công nghệ mới sẽ thúc đẩy các nhà đầu tư đưa giải pháp tiên tiến vào Việt Nam.
Ngoài ra, nghị định cũng cho phép các cơ quan và tổ chức trong nước mua và sử dụng tín chỉ carbon quốc tế để thực hiện các cam kết giảm phát thải, đặc biệt trong các lĩnh vực như hàng không quốc tế theo chương trình CORSIA.
Xem thêm: Chứng Nhận ISCC CORSIA – Giải Pháp Bền Vững Cho Doanh Nghiệp
Vì sao nên chọn ISC VIỆT NAM là đơn vị đào tạo, tư vấn chứng nhận ISCC
- Chuyên gia chính thức được tổ chức ISCC công nhận
- Hơn 20 năm kinh nghiệm đào tạo, tư vấn các tiêu chuẩn bền vững đặc biệt thực hiện nhiều dự án ISCC cho các công ty lớn nhỏ tiêu biểu như : Petrolimex, Sagawa,Global Running, Freeview,...hành trình hướng tới phát thải bằng 0.
Chứng nhận ISCC CORSIA không chỉ là bằng chứng tuân thủ quy định quốc tế, mà còn là cam kết mạnh mẽ cho tương lai bền vững.
Bước tiến quan trọng hướng tới mục tiêu Net Zero
Việc ban hành Nghị định 112/2026/NĐ-CP mở ra cơ hội lớn cho Việt Nam tham gia sâu hơn vào thị trường carbon toàn cầu. Không chỉ thu hút dòng vốn đầu tư xanh, nghị định còn góp phần thúc đẩy chuyển đổi xanh, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và hỗ trợ thực hiện cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.
Khung pháp lý mới cũng khẳng định vai trò của Việt Nam trong chuỗi giá trị kinh tế carbon thấp toàn cầu, đồng thời tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững trong giai đoạn tới.
Liên hệ ISC Việt Nam ngay hôm nay để được tư vấn miễn phí.
Ms Lan Anh
📧 Email: anh.nguyen@iscvietnam.net
🌐 Website: https://iscvietnam.net/
📞 Hotline: 0824 647 279
